ریز نمرات و فرمت ترجمه رسمی برای اپلای تحصیلی – نکات جدید سفارت‌ها

اگر در حال آماده‌سازی پرونده اپلای تحصیلی هستی، یکی از مهم‌ترین بخش‌ها ریز نمرات (Transcript) و نحوه ترجمه رسمی اون هست. خیلی از دانشجوهای ایرانی در این مرحله گیر می‌کنن، چون قوانین سفارت‌ها و دانشگاه‌ها سال به سال تغییر می‌کنه و اشتباه کوچک می‌تونه باعث رد شدن یا تأخیر طولانی بشه. در چرخه اپلای ۲۰۲۶، با توجه به سخت‌گیری بیشتر روی مدارک مالی و اصالت اسناد (به خصوص برای ایرانی‌ها)، ترجمه ریز نمرات باید دقیق، رسمی و با تأییدات لازم باشه.

این مقاله بر اساس آخرین اطلاعات رسمی از سایت‌های دانشگاه‌ها، سفارت‌ها (مثل IRCC کانادا، DAAD آلمان، وزارت خارجه ایتالیا) و دارالترجمه‌های معتبر تا سال ۲۰۲۶ آماده شده. اینجا همه چیز رو عملی توضیح می‌دیم: فرمت ریز نمرات، نحوه ترجمه، تأییدات لازم (دادگستری، وزارت خارجه، apostille)، تفاوت برای کشورهای اصلی و نکات جدید برای دانشجوهای ایرانی. اگر می‌خوای پرونده‌ت بدون مشکل پیش بره، این راهنما رو تا آخر بخون.

 ریز نمرات چیه و چرا باید ترجمه رسمی بشه؟

ریز نمرات سندی رسمی از دانشگاه یا دبیرستان هست که تمام دروس گذرانده‌شده، نمرات، واحدهای درسی، معدل و سال‌های تحصیلی رو نشون می‌ده. دانشگاه‌های خارجی برای ارزیابی معادل‌سازی مدرک (equivalency)، GPA و پیش‌نیازها بهش نیاز دارن. سفارت‌ها هم برای ویزای تحصیلی ازش استفاده می‌کنن تا مطمئن بشن مدرک جعلی نیست و تحصیل واقعی بوده.

برای دانشجوهای ایرانی، ریز نمرات معمولاً به فارسی صادر می‌شه، پس باید به زبان مقصد (انگلیسی، آلمانی، ایتالیایی و غیره) ترجمه رسمی بشه. ترجمه غیررسمی (مثل ترجمه خودت یا دانشگاه) قبول نمی‌شه و باعث رد می‌شه.

نکته کلیدی در ۲۰۲۶: دانشگاه‌ها در مرحله اولیه اپلای اغلب ترجمه با مهر مترجم رسمی رو قبول می‌کنن، اما سفارت‌ها (مخصوصاً کانادا و آلمان) ترجمه با تأییدات دادگستری و وزارت خارجه می‌خوان تا اصالت تأیید بشه.

 فرمت استاندارد ریز نمرات برای اپلای

ریز نمرات باید شامل این موارد باشه:
نام کامل دانشجو و شماره دانشجویی.
نام دانشگاه یا دبیرستان و لوگو/مهر رسمی.
لیست دروس با کد درس، نام درس، تعداد واحد، نمره (عددی یا حرفی)، معدل ترم و کلی.
سال‌های تحصیلی و تاریخ صدور.
مهر و امضای رئیس دانشگاه یا امور آموزش.
گاهی GPA یا توضیح سیستم نمره‌دهی.

برای دانشگاه‌های خارجی:
ریز نمرات باید رسمی (sealed یا stamped) باشه، نه کپی ساده.
اگر دانشگاه انگلیسی صادر کنه (بعضی دانشگاه‌های ایرانی بعد ۱۹۷۹ نسخه انگلیسی می‌دن)، ممکنه قبول بشه، اما اغلب ترجمه رسمی جدا لازم هست.
برای دبیرستان و پیش‌دانشگاهی: ریز نمرات سه سال دبیرستان + پیش‌دانشگاهی (اگر نظام قدیم) یا دیپلم متوسطه دوم.

نکته جدید: در ۲۰۲۶، دانشگاه‌های کانادا و آلمان بیشتر به ریز نمرات sealed (در پاکت مهرشده دانشگاه) اهمیت می‌دن، نه فقط اسکن.

 نحوه ترجمه رسمی ریز نمرات برای دانشجوهای ایرانی

ترجمه ریز نمرات باید توسط مترجم رسمی قوه قضاییه انجام بشه (دارای مهر و امضا). هزینه تقریبی در ۱۴۰۴-۱۴۰۵:
ریز نمرات هر ترم دانشگاهی: حدود ۳۶,۰۰۰ تومان + ۱,۳۵۰ تومان به ازای هر درس.
ریز نمرات دبیرستان/پیش‌دانشگاهی: حدود ۳۳,۰۰۰ تومان + ۱,۳۵۰ تومان هر درس.
هزینه دفتری + کپی برابر اصل: حدود ۵۰,۰۰۰ تا ۱۰۰,۰۰۰ تومان.
تأیید دادگستری و وزارت خارجه: حدود ۱۵۰,۰۰۰ تا ۳۰۰,۰۰۰ تومان (بسته به تعداد صفحات).

فرمت ترجمه:
صفحه به صفحه (word-for-word)، نه خلاصه.
حفظ جدول‌ها، نمرات و سیستم نمره‌دهی (مثل ۰-۲۰ در ایران).
اضافه کردن توضیح سیستم نمره‌دهی ایران (grading scale) در انتها.
مهر مترجم رسمی در همه صفحات.

برای کشورهای مختلف:
انگلیسی (کانادا، آمریکا، انگلیس، استرالیا): ترجمه انگلیسی با مهر مترجم رسمی کافی برای اپلای اولیه، اما برای ویزا اغلب تأیید دادگستری و وزارت خارجه لازم هست. سفارت کانادا در ۲۰۲۶ ترجمه با مهر مترجم رو قبول می‌کنه، اما تأیید اضافی توصیه می‌شه.

آلمانی (آلمان): ترجمه به آلمانی یا انگلیسی، با تأیید دادگستری و وزارت خارجه. برای ویزای تحصیلی آلمان، قانونی‌سازی (legalization) در سفارت آلمان در تهران یا استانبول لازم هست (نه apostille، چون ایران عضو کنوانسیون لاهه نیست).

ایتالیایی (ایتالیا): ترجمه به ایتالیایی یا انگلیسی، با apostille (اگر دانشگاه ایتالیایی بخواد) یا قانونی‌سازی در کنسولگری ایتالیا. برای DSU یا ویزای تحصیلی، ترجمه رسمی با مهر دادگستری و وزارت خارجه الزامیه.

نکته جدید برای ۲۰۲۶: سفارت‌های کانادا و انگلیس بیشتر به ترجمه‌های آنلاین یا دیجیتال (با QR code) توجه می‌کنن، اما اصل مهرشده فیزیکی هنوز لازمه برای ویزا.

تأییدات و قانونی‌سازی مدارک (دادگستری، وزارت خارجه، apostille)

برای ایرانی‌ها، ایران عضو کنوانسیون لاهه نیست، پس apostille نداره و قانونی‌سازی دو مرحله‌ای لازمه:
تأیید دادگستری: ترجمه رو به دادگستری ببر تا مهر اصالت بزنه (حدود ۵۰,۰۰۰ تا ۱۰۰,۰۰۰ تومان).
تأیید وزارت خارجه: بعد از دادگستری، به وزارت خارجه ببر (حدود ۱۰۰,۰۰۰ تومان).
قانونی‌سازی سفارت: برای آلمان و ایتالیا، بعد از وزارت خارجه به سفارت مربوطه در تهران یا استانبول ببر.

برای کانادا: اغلب ترجمه با مهر مترجم رسمی کافی، اما برای ویزا، تأیید دادگستری توصیه می‌شه. سفارت کانادا در ۲۰۲۶ ترجمه‌های بدون تأیید اضافی رو هم قبول می‌کنه اگر مترجم رسمی باشه.

برای آلمان: قانونی‌سازی کامل در سفارت آلمان الزامیه (legalization، نه apostille).

برای ایتالیا: برای DSU و ویزا، ترجمه رسمی با مهر دادگستری و وزارت خارجه + گاهی apostille اگر دانشگاه بخواد.

زمان کل فرآیند: ۲-۴ هفته (ترجمه + تأییدات).

نکات عملی و چالش‌های جدید برای دانشجوهای ایرانی در ۲۰۲۶

ریز نمرات رو از دانشگاه بگیر: نسخه رسمی sealed (در پاکت مهرشده) بهتره، نه اسکن ساده.
ترجمه رو زود شروع کن: حداقل ۳ ماه قبل از ددلاین اپلای.
هزینه‌ها رو مدیریت کن: ترجمه انگلیسی ارزان‌تر از آلمانی یا ایتالیاییه (هزینه زبان یکسانه، اما تأییدات اضافه می‌شه).
چالش تحریم‌ها: پرداخت به دارالترجمه با کارت بانکی خارجی یا صرافی، اما اکثر دارالترجمه‌ها راه‌حل دارن.
اگر ریز نمرات انگلیسی از دانشگاه داری: بعضی دانشگاه‌ها بعد ۱۹۷۹ نسخه انگلیسی می‌دن، اما اغلب ترجمه رسمی جدا لازم هست.
برای ویزای تحصیلی: سفارت کانادا در ۲۰۲۶ بیشتر به اثبات اصالت مدارک اهمیت می‌ده، پس ترجمه با تأییدات کامل شانس رو بالا می‌بره.
اشتباه رایج: ترجمه غیررسمی یا بدون مهر مترجم، که باعث رد می‌شه.

نتیجه‌گیری

ریز نمرات و ترجمه رسمی‌ش یکی از پایه‌های اصلی پرونده اپلای تحصیلی هست. در ۲۰۲۶، با سخت‌گیری سفارت‌ها روی اصالت مدارک، ترجمه با مهر مترجم رسمی + تأیید دادگستری و وزارت خارجه (برای آلمان و ایتالیا) یا حداقل مهر مترجم (برای کانادا) ضروریه. اگر مدارکت رو درست آماده کنی، فرآیند اپلای و ویزا خیلی روان‌تر پیش می‌ره.

اگر نیاز به کمک برای ترجمه دقیق، قانونی‌سازی مدارک، محاسبه هزینه‌ها یا انتخاب بهترین فرمت برای کشور مقصد داری، تیم اپلای فور فری کنارته. ما خدمات مشاوره اپلای، ترجمه و تأیید مدارک تحصیلی، ویرایش پرونده و کمک برای ویزای تحصیلی ارائه می‌دیم، با نرخ موفقیت بالای ۸۷ درصد برای دانشجوهای ایرانی. مشاوره اولیه رایگان داریم، کافیه به سایت اپلای فور فری سر بزنی و جلسه رزرو کنی. موفق باشی، پرونده‌ت قوی باشه!