مقالات
فهرست مطالب
نوشتهی تیم کارشناسان اپلای فور فری | زمان مطالعه: حدود ۱۲ دقیقه | آخرین بازبینی: مهر ۱۴۰۵
اسم اراسموس رو زیاد شنیدید، ولی بیشتر مطالب فارسی دو برنامهی کاملا متفاوت رو با هم قاطی میکنن. یکی اراسموس پلاس که پول یک یا دو ترم تبادلی در اروپا رو میده و یکی ارشد کامل و مشترک اروپایی. این راهنما دربارهی اولیه: اراسموس پلاس چیه، یک دانشجوی ایرانی از چه راهی واقعا بهش میرسه، و بورسیه اراسموس آلمان دقیقا یعنی چی.
همهی مبلغها از راهنمای رسمی فراخوان ۲۰۲۶ کمیسیون اروپا برداشته شده و بخش زبان و ویزا با وضع فعلی متقاضی داخل ایران نوشته شده، نه با وضع یک متقاضی عمومی.
پاسخ کوتاه
ایران در اراسموس پلاس کشور شریکه، پس دانشجوی ایرانی میتونه یک دورهی ۲ تا ۱۲ ماهه در یک دانشگاه اروپایی درس بخونه، به شرطی که آن دانشگاه با دانشگاه خودش سهمیهی تبادل داشته باشه. در فراخوان ۲۰۲۶ کمکهزینه برای آلمان ماهی ۹۰۰ یورو هست، بهعلاوهی یک مبلغ ثابت برای سفر. برای یک ارشد کامل با بورسیه باید سراغ اراسموس موندوس برید که برنامهی جداییه.

بورسیه اراسموس چیست و چند شاخه داره؟
اراسموس برنامهی آموزشی اتحادیهی اروپاست که از ۱۹۸۷ شروع شده. دورهی فعلی از ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۷ هست و اسم رسمیش اراسموس پلاسه. چیزی که یک متقاضی ایرانی باید از همین اول بدونه اینه که «بورسیه اراسموس» یک درخواست واحد نیست؛ سه مسیر جدا با سه روش درخواست جداست:
| مسیر | برای چه کسی | مدت | درخواست از کجا |
|---|---|---|---|
| تبادل از دانشگاه ایران (اراسموس پلاس، بخش تبادل با کشورهای شریک) | دانشجوی کارشناسی، ارشد یا دکتری که در یک دانشگاه ایرانی ثبتنام کرده | ۲ تا ۱۲ ماه | فراخوان دانشگاه اروپایی یا دفتر بینالملل دانشگاه خودتون |
| تبادل از دانشگاه اروپایی (اراسموس پلاس، داخل اروپا) | کسی که همین حالا در آلمان یا کشور اروپایی دیگه دانشجوئه، با هر ملیتی | یک یا دو ترم | دفتر بینالملل همون دانشگاه اروپایی |
| ارشد کامل (اراسموس موندوس) | کسی که کارشناسی رو تموم کرده | ۱ تا ۲ سال | مستقیم به کنسرسیوم هر برنامه |
مسیر سوم یک راهنمای جدا داره. اگه دنبال یک ارشد کامل با بورسیه هستید که در دو یا چند کشور میگذره، راهنمای اراسموس موندوس رو بخونید؛ شرایط، رقابت و مهلتهاش هیچ ربطی به تبادلهای اراسموس پلاس نداره. بقیهی این مطلب دربارهی دو مسیر اوله.
اراسموس پلاس از دانشگاه ایران: تبادل یک تا دو ترمی
در فهرست کشورهای واجد شرایط راهنمای اراسموس پلاس، ایران همراه عراق و یمن جزو کشورهای شریک منطقهی ۷ (خاورمیانه) قرار داره. یعنی دانشجو و استاد از دانشگاه ایرانی میتونن با پول اتحادیهی اروپا برای یک دوره به یک دانشگاه اروپایی برن و واحدهایی که اونجا میگذرونن در دانشگاه خودشون حساب بشه.
نکتهای که بیشتر مطالب فارسی نمیگن: شما مستقیم از کمیسیون اروپا درخواست نمیکنید. دانشگاه اروپایی برای همکاری با یک دانشگاه مشخص در ایران از آژانس ملی کشور خودش بودجه میگیره و بعد برای همون دانشگاه فراخوان میده. پس سوال اول شما «اراسموس چطور اپلای میشه» نیست، اینه که کدوم دانشگاه اروپایی با دانشگاه من سهمیه داره.
چه مقطعی و چه مدتی؟
طبق راهنمای تبادل با کشورهای شریک در فراخوان ۲۰۲۶، دورهی تحصیلی یا کارآموزی برای کارشناسی، ارشد و دکتری از ۶۰ روز تا ۱۲ ماه طول میکشه. دانشجوی دکتری یک گزینهی کوتاهتر هم داره: یک دورهی ۵ تا ۳۰ روزهی حضوری که برای کار پژوهشی کوتاه با یک گروه اروپایی مناسبه. استادها و کارمندهای دانشگاه هم برای تدریس یا آموزش ۵ تا ۶۰ روز میتونن برن.
کمکهزینهی اراسموس پلاس در ۲۰۲۶ چقدره؟
برخلاف چیزی که در خیلی از سایتها نوشته شده، این مبلغ بازهی «۱۰۰۰ تا ۱۵۰۰ یورو» نیست. نرخ ثابته و فقط به کشور مقصد بستگی داره:
| کشور مقصد | کمکهزینهی ماهانهی دانشجو |
|---|---|
| آلمان، اتریش، بلژیک، دانمارک، فنلاند، فرانسه، ایرلند، ایتالیا، هلند، نروژ، سوئد، ایسلند، لوکزامبورگ، لیختناشتاین | ۹۰۰ یورو |
| اسپانیا، پرتغال، یونان، چک، اسلواکی، اسلوونی، استونی، لتونی، قبرس، مالت | ۸۵۰ یورو |
| مجارستان، لهستان، رومانی، بلغارستان، کرواسی، لیتوانی، صربستان، مقدونیهی شمالی، ترکیه | ۸۰۰ یورو |
برای سفر هم یک مبلغ ثابت بر اساس فاصلهی شهر مبدا تا شهر مقصد پرداخت میشه، نه بر اساس قیمت واقعی بلیت. از تهران تا برلین یا مونیخ حدود ۳۵۰۰ کیلومتره که در بازهی ۳ تا ۴ هزار کیلومتر میافته و ۵۸۰ یورو حساب میشه. تا بارسلونا، مادرید یا پاریس بیش از ۴ هزار کیلومتره و مبلغ به ۱۱۸۸ یورو میرسه، و تا بوداپست یا ورشو کمتر از ۳ هزار کیلومتره و ۳۹۵ یورو. دانشجویی که شرایط «فرصت کمتر» داشته باشه (مثلا معلولیت یا همراه داشتن فرزند) ماهی ۲۵۰ یوروی اضافه هم میگیره. یک مبلغ ۵۰۰ یورویی هم برای هر نفر در بودجه هست، ولی اون مال دانشگاهه برای هزینههای اجرایی مثل انتخاب، آمادگی زبانی، ویزا و بیمه.
یک حساب ساده: یک ترم ۵ ماهه در آلمان یعنی ۴۵۰۰ یورو کمکهزینه بهعلاوهی ۵۸۰ یورو برای سفر. این پول برای زندگی دانشجویی ساده در بیشتر شهرهای آلمان کافیه، ولی اجاره در شهرهای بزرگ مثل مونیخ بخش بزرگی ازش رو میبره. برای برآورد دقیقتر، هزینهی زندگی دانشجویی در اروپا رو ببینید.

یک نمونهی واقعی: فراخوان چهار دانشگاه اسپانیا
برای اینکه ببینید این مسیر در عمل چه شکلیه: اتحاد چهار دانشگاه اسپانیایی (دانشگاه خودمختار بارسلونا، خودمختار مادرید، کارلوس سوم مادرید و پمپئو فابرا) در یکی از فراخوانهاش سهمیهی تبادل برای ایران اعلام کرد. تبادلها برای سال تحصیلی ۲۰۲۶ تا ۲۰۲۷ بود و مهلت درخواست ۲۷ فوریه ۲۰۲۶ تموم شد. مدارکی که برای ارشد خواسته بودن:
- ریزنمرات کارشناسی و درسهایی که در ارشد گذرونده شده
- Learning Agreement، یعنی فرم درسهایی که در اسپانیا میگذرونید و قراره در دانشگاه خودتون حساب بشه
- نامهی تایید دانشگاه مبدا که معدل شما رو اعلام کنه و سطح انگلیسی شما رو دستکم B2 تایید کنه
- یک توصیهنامه که استاد مستقیم برای دانشگاه بفرسته
- انگیزهنامه
دو درس از این نمونه: فراخوانها مال هر دانشگاه جداست و کسی جایی جمعشون نمیکنه، و بازهشون کوتاهه. اگه منتظر بمونید تا خبرش به شما برسه، معمولا دیره.

مدرک زبان برای تبادل اراسموس وقتی آیلتس و تافل از ایران در دسترس نیست
این بخش برای متقاضی داخل ایران از همه مهمتره. آیلتس از ۳۱ ژانویه ۲۰۲۶ (۱۱ بهمن ۱۴۰۴) در ایران برگزار نمیشه. تافل و جیآرای هم از ۲ سپتامبر ۲۰۲۶ داخل ایران متوقف شدن و ETS اعلام کرده ثبتنام کسی که معمولا ساکن ایرانه رو حتی برای جلسهای بیرون از ایران پردازش نمیکنه؛ یعنی سفر به یک کشور دیگه بهتنهایی مشکل رو حل نمیکنه.
اینجاست که تبادل اراسموس پلاس یک مزیت واقعی داره: سطح زبان رو دانشگاه مقصد تعیین میکنه و چون دانشگاه مبدا شما طرف قرارداده، خیلی از فراخوانها نامهی دانشگاه مبدا رو برای تایید سطح زبان قبول میکنن؛ همون چیزی که در نمونهی اسپانیا دیدید. این قاعدهی همهی دانشگاهها نیست، پس قبل از آماده کردن پرونده متن فراخوان رو دقیق بخونید و اگه نوشته نشده، از دفتر بینالملل دانشگاه مقصد بپرسید.
بورسیه اراسموس آلمان: سه راهی که واقعا وجود داره
کسی که «بورسیه اراسموس آلمان» رو جستوجو میکنه معمولا دنبال یک بورسیهی جدا به اسم اراسموس برای آلمانه. چنین بورسیهی جدایی وجود نداره؛ اراسموس برای آلمان از همون سه مسیر بالا میگذره و هر کدوم شرایط خودش رو داره.
۱. یک یا دو ترم تبادل از دانشگاه ایران به یک دانشگاه آلمانی
آلمان در گروه اول کشورهای مقصده، پس کمکهزینهی ماهانه ۹۰۰ یوروست و هزینهی سفر از تهران ۵۸۰ یورو. آژانس ملی اراسموس پلاس در آلمان DAAD هست و بودجهی تبادل با کشورهای شریک رو به دانشگاههای آلمانی میده، ولی باز هم درخواست شما از طریق فراخوان همون دانشگاه آلمانی یا دفتر بینالملل دانشگاه خودتون میره، نه از طریق DAAD.
گره اصلی این مسیر ویزا هست. اگه دوره بیشتر از ۹۰ روز باشه به ویزای ملی نیاز دارید و بخش ویزای سفارت آلمان در تهران هنوز محدود کار میکنه. طبق صفحهی خود سفارت، الان برای ویزای تحصیلی به دو گروه نوبت داده میشه: کسانی که ۱۸ ژانویه ۲۰۲۶ روی فهرست انتظار تحصیل بودن، و دانشجوهای ارشد و دکتری که از ۱۵ ژوئیه روی فهرست انتظار تازه ثبتنام کردن. سفارت صریحا گفته درخواست در کشورهای همسایه به دلیل نبود صلاحیت بررسی نمیشه. پس قبل از قبول کردن یک جای تبادلی در آلمان، از دانشگاه مقصد بپرسید تاریخ شروع دوره با این وضع نوبتدهی قابل انعطافه یا نه.
۲. ارشد مشترک با یک دانشگاه آلمانی در کنسرسیوم
خیلی از برنامههای ارشد مشترک اروپایی یک دانشگاه آلمانی در کنسرسیوم خودشون دارن و بخشی از دوره در آلمان میگذره. این مسیر همون اراسموس موندوسه که بالاتر معرفی شد: درخواست مستقیم به برنامه، رقابت بینالمللی سنگین و بورسیهی کامل برای پذیرفتهشدههای برتر. از دورهی ۲۰۲۱ به بعد این بخش فقط ارشد رو پوشش میده و دکتری دیگه جزوش نیست. برای دکتری در آلمان باید سراغ بورسیهی DAAD یا پوزیشنهای با حقوق برید.
۳. اگه همین حالا در آلمان دانشجو هستید
این مسیر رو کمتر کسی به دانشجوهای ایرانی مقیم آلمان میگه. طبق راهنمای ۲۰۲۶ اراسموس پلاس، شرط شرکت در تبادل داخل اروپا ثبتنام در یک دانشگاه کشور عضوه، نه ملیت. پس اگه در یک دانشگاه آلمانی دانشجو هستید، با پاسپورت ایرانی هم میتونید یک یا دو ترم در یک کشور اروپایی دیگه بخونید.
طبق راهنمای اراسموس دانشگاه FH Münster برای سال ۲۰۲۶ تا ۲۰۲۷، کمکهزینهی تحصیل بسته به کشور مقصد ماهی ۵۴۰ یا ۶۰۰ یورو هست، دانشگاه میزبان شهریه نمیگیره، و دانشجویی که شرایط «فرصت کمتر» داشته باشه ماهی ۲۵۰ یوروی اضافه میگیره. همین راهنما دو نکتهی مهم دیگه هم داره: بعضی دانشگاهها بهخاطر محدودیت بودجه فقط حدود ۳.۵ ماه از هر ترم رو پول میدن و بقیهی روزها بدون کمکهزینه حساب میشه، و بورسیهی دیگری از محل پول اتحادیهی اروپا یا DAAD برای همون هزینهها همزمان مجاز نیست، ولی یک بورسیهی ملی مثل Deutschlandstipendium رو میشه کنارش نگه داشت.
چون اقامت شما آلمانیه، قبل از رفتن از دفتر بینالملل دانشگاه بپرسید کشور مقصد برای یک ترم تحصیلی مجوز جدا یا اطلاعرسانی به ادارهی مهاجرتش رو لازم میدونه یا نه؛ این قاعده بین کشورها فرق داره.

مدارک و مراحل درخواست تبادل اراسموس پلاس
- از دانشگاه خودتون شروع کنید. به دفتر همکاریهای بینالمللی دانشکده یا دانشگاه برید و بپرسید کدوم دانشگاههای اروپایی با شما قرارداد تبادل اراسموس دارن. استادهایی که با گروههای اروپایی کار مشترک دارن هم معمولا از این سهمیهها خبر دارن.
- فراخوان رو پیدا کنید. صفحهی تبادل ورودی دانشگاههای اروپایی رو دنبال کنید؛ معمولا عنوانش «KA171 incoming» یا «International Credit Mobility» هست.
- Learning Agreement رو ببندید. فهرست درسها یا کار پژوهشی که در مقصد انجام میدید و قراره در دانشگاه خودتون حساب بشه، با امضای شما و هر دو دانشگاه.
- پرونده رو کامل کنید. ریزنمرات، نامهی تایید سطح زبان، انگیزهنامه، توصیهنامه و رزومه. برای دکتری، یک برنامهی پژوهشی کوتاه و تایید استاد میزبان هم معمولا لازمه.
- بعد از انتخاب، قرارداد کمکهزینه رو با دانشگاه مقصد امضا میکنید و بلافاصله سراغ نوبت ویزا میرید.
انگیزهنامهی تبادل با انگیزهنامهی پذیرش کامل فرق داره. باید توضیح بده این یک یا دو ترم چه چیزی به پایاننامه یا مسیر تحصیلی شما در ایران اضافه میکنه، نه اینکه چرا میخواید در اروپا بمونید.

مهلت اراسموس پلاس کی هست؟
مهلت واحدی وجود نداره. هر دانشگاه بعد از گرفتن بودجه فراخوان خودش رو میده و تبادل معمولا برای سال تحصیلی بعد برنامهریزی میشه. در نمونهی اسپانیا، فراخوان تبادلهای ۲۰۲۶ تا ۲۰۲۷ در زمستان باز بود و ۲۷ فوریه بسته شد. پس برای سال تحصیلی ۲۰۲۷ تا ۲۰۲۸ بهتره از همین پاییز پرونده رو آماده کنید و از آذر به بعد صفحهی تبادل ورودی دانشگاههای هدف رو هر هفته چک کنید. زمان لازم برای ویزا رو هم به این برنامه اضافه کنید.
پول کی و چطور به دستتون میرسه؟
کمکهزینه رو دانشگاه مقصد میپردازه، نه کمیسیون اروپا. راهنمای فراخوان ۲۰۲۶ به دانشگاه اجازه میده پول رو مستقیم به دانشجو بده یا بخشی از اون رو به شکل خدمات بپردازه، مثلا بلیت رو خودش تهیه کنه یا بخشی از کمکهزینه رو قبل از سفر پیشپرداخت کنه. برای متقاضی ایرانی این جزئیات مهمه، چون کارت بانکی ایرانی در هیچ سایت پرداخت بینالمللی کار نمیکنه و هزینههایی مثل وقت ویزا یا بیمهی درمانی قبل از سفر باید از یک مسیر دیگه پرداخت بشن. همون اول از دانشگاه مقصد بپرسید بلیت رو خودش تهیه میکنه یا نه و قسط اول کمکهزینه کی واریز میشه.
سه اشتباه رایج دربارهی اراسموس
- اراسموس پلاس رو با ارشد رایگان یکی دونستن. اراسموس پلاس مدرک نمیده؛ شما دانشجوی دانشگاه خودتون میمونید. ارشد کامل با بورسیه مسیر موندوسه.
- منتظر یک درخواست مرکزی موندن. برای تبادل هیچ سایت مرکزی وجود نداره. تا وقتی دانشگاه شما در یک قرارداد تبادل نباشه، راهی برای درخواست ندارید.
- باور کردن مبلغهای قدیمی. نرخها ثابت و سالانهان؛ هر عددی رو با راهنمای فراخوان همون سال مقایسه کنید، نه با یک مطلب قدیمی.

اراسموس پلاس یا بورسیههای دیگه؟
تبادل اراسموس پلاس برای کسیه که میخواد در حین تحصیل در ایران یک تجربهی واقعی اروپایی و یک همکاری پژوهشی داشته باشه و بعد با رزومهی قویتر برای پذیرش کامل اقدام کنه. اگه هدفتون از همین حالا یک مدرک کامل اروپاییه، این گزینهها رو هم در نظر بگیرید:
- راهنمای بورسیههای تحصیلی اروپا برای مقایسهی همهی گزینهها کنار هم
- بورسیههای دولتی اروپای شرقی که رقابتشون از موندوس بازتره
- تحصیل رایگان در اروپا برای کشورهایی که شهریهی پایین یا صفر دارن
- تحصیل رایگان در آلمان اگه مقصد اصلیتون آلمانه
مسیر اروپاییتون رو رایگان بررسی کنیم
اگه نمیدونید تبادل اراسموس، موندوس یا پذیرش مستقیم کدوم برای شرایط شما واقعبینانهتره، برای دریافت ارزیابی رایگان پرونده فرم زیر رو پر کنید. ما در اپلای فور فری مدارک اپلای شما را هم رایگان ویرایش میکنیم تا وقت و هزینهتون صرف درخواستهای ناقص نشه.
سوالات متداول دربارهی بورسیه اراسموس
بورسیه اراسموس چیست؟
اراسموس برنامهی آموزشی اتحادیهی اروپاست و دو شاخهی اصلی داره: اراسموس پلاس که پول یک دورهی تبادلی ۲ تا ۱۲ ماهه رو میده و مدرک شما از دانشگاه خودتون صادر میشه، و اراسموس موندوس که یک ارشد کامل و مشترک بین چند دانشگاه اروپاییه.
دانشجوی ایرانی میتونه اراسموس پلاس بگیره؟
بله. ایران در راهنمای ۲۰۲۶ اراسموس پلاس جزو کشورهای شریک منطقهی ۷ (خاورمیانه) قرار داره. ولی درخواست مستقیم به کمیسیون اروپا نیست؛ فقط وقتی میشه که یک دانشگاه اروپایی برای همکاری با دانشگاه شما سهمیهی تبادل گرفته باشه و فراخوانش رو اعلام کنه.
کمکهزینهی اراسموس پلاس برای آلمان چقدره؟
در فراخوان ۲۰۲۶، دانشجویی که از یک کشور شریک مثل ایران به آلمان میآد ماهی ۹۰۰ یورو میگیره و برای سفر هم یک مبلغ ثابت بر اساس فاصله؛ از تهران تا بیشتر شهرهای آلمان بین ۳ تا ۴ هزار کیلومتره که ۵۸۰ یورو حساب میشه.
برای تبادل اراسموس حتما آیلتس یا تافل لازمه؟
نه همیشه. سطح زبان رو دانشگاه مقصد تعیین میکنه و بعضی فراخوانها نامهی دانشگاه مبدا رو که سطح B2 انگلیسی شما رو تایید کنه قبول میکنن. این مهمه چون آیلتس از بهمن ۱۴۰۴ در ایران برگزار نمیشه و تافل هم از شهریور ۱۴۰۵ برای ساکنان ایران متوقف شده.
فرق اراسموس پلاس و اراسموس موندوس چیه؟
اراسموس پلاس یک یا دو ترم تبادلیه و شما دانشجوی دانشگاه خودتون میمونید. اراسموس موندوس یک دورهی کامل ارشده که در دو یا چند کشور اروپایی میگذره و مدرک مشترک یا چندگانه میده.
اگه همین حالا در آلمان دانشجو باشم، میتونم اراسموس برم؟
بله. ملاک، ثبتنام در دانشگاه آلمانیه نه ملیت. برای سال تحصیلی ۲۰۲۶ تا ۲۰۲۷ کمکهزینهی یک ترم تحصیلی در کشور اروپایی دیگه بسته به مقصد ماهی ۵۴۰ یا ۶۰۰ یوروست و دانشگاه میزبان از شما شهریه نمیگیره.
آمادهاید مسیرتون رو شروع کنید؟
در کمتر از یک روز، بهترین مسیر اپلای برای کشور، رشته و بودجهتون رو رایگان بررسی میکنیم.
اشتراک گذاری:
فهرست مطالب
اشتراک گذاری
دریافت مشاوره رایگان اپلای؛ مسیر آینده را «رایگان» برای خود ترسیم کنید!
به کمک نیاز دارید؟ میتوانید از طریق ارسال پیام و برقراری ارتباط در تلگرام، سوالات خود را از ما بپرسید.
دیگر مقالات
دیدگاهها
2 دیدگاه
سلام.
خیلی ممنون از توضیحات جامع و کامل شما.
سوالی که برام پیش اومد این بود که با توجه به اینکه در چند دانشگاه مختلف با این بورسیه تحصیل میکنیم در نهایت در مدرک ما برای فارغالتحصیلی اسم کدوم دانشگاه قرار میگیره.
سوال دیگری هم که داشتم این بود که باید از دانشگاه های اروپا پذیرش داشته باشیم بعد برای این بورسیه باید اقدام کرد ؟
خیلی ممنون از شما
سلام وقت شما بخیر باشه
اسمی از تک تک دانشگاه ها هستش و مدرکی دال بر تحصیل در تمامی دانشگاه ها رو دریافت می کنید.
موفق باشید