هزینه تحصیل در کانادا ۲۰۲۶: شهریه، زندگی و بورسیه (بخش دوم راهنمای جامع)

نوشته‌ی تیم کارشناسان اپلای فور فری · زمان مطالعه: حدود ۱۴ دقیقه · آخرین به‌روزرسانی: مرداد ۱۴۰۵ / آگوست ۲۰۲۶

تو این بخش دوم راهنمای هزینه تحصیل در کانادا، می‌ریم سراغ همون چیزی که بیشتر از هر چیز دیگه‌ای تصمیم‌تون رو عوض می‌کنه: پول. شهریه‌ی واقعی دانشگاه‌ها، هزینه‌ی زندگی و اسکان، بورسیه‌ها، رقمی که برای ویزا باید نشون بدید، قانون کار دانشجویی و شرایط آوردن خانواده. همه‌ی عددهای این صفحه رو با آخرین آمار رسمی مرکز آمار کانادا (Statistics Canada)، سایت دولتی EduCanada و قوانین ۲۰۲۶ اداره مهاجرت کانادا (IRCC) به‌روز کردیم.

بخش اول راهنما: چرا کانادا، چطور اپلای کنیم و ویزای تحصیلی

تو بخش اول این راهنما درباره‌ی خود کشور کانادا، دلیل رشد هر ساله‌ی تعداد دانشجویان بین‌المللی، نحوه‌ی اپلای و مدارک لازم برای ویزای تحصیلی حرف زدیم. اگه هنوز مرحله‌ی پذیرش رو رد نکردید، پیشنهاد می‌کنیم راهنمای نامه پذیرش کانادا و راهنمای اپلای کانادا ۲۰۲۶ رو هم کنار همین صفحه بخونید. حالا بریم سراغ عددها.

محل اقامت حین تحصیل در کانادا

برای پیدا کردن جا در طول تحصیل در کانادا سه گزینه‌ی اصلی دارید و انتخاب‌تون مستقیم روی بودجه‌ی ماهانه‌تون اثر می‌ذاره: اجاره‌ی یک واحد خصوصی، خوابگاه دانشگاه (که تو کانادا بهش Residence یا Halls می‌گن) یا زندگی با یک خانواده‌ی محلی (Homestay).

خوابگاه تو محوطه‌ی دانشگاه یا نزدیکش معمولاً راحت‌ترین گزینه‌ی سال اوله، چون رفت‌وآمد ندارید، قبض جدا نمی‌دید و سریع‌تر با بقیه‌ی دانشجوها آشنا می‌شید. اجاره‌ی مستقل بهتون حریم خصوصی می‌ده و اگه با هم‌خونه شریک بشید ارزون‌تر هم تموم می‌شه. اقامت با خانواده‌ی محلی هم علاوه بر غذا و اتاق، تمرین روزمره‌ی زبان و آشنایی با فرهنگ محلی رو بهتون می‌ده.

هر کدوم رو انتخاب کردید، این سه تا رو قبل از امضای قرارداد چک کنید:

• کل هزینه، نه فقط اجاره. قبض برق، گاز، آب و اینترنت رو جدا حساب کنید؛ تو خیلی از آگهی‌ها این‌ها تو رقم اجاره نیست.
• فاصله تا دانشگاه. اجاره‌ی ارزون‌تر تو حاشیه‌ی شهر معمولاً با کارت ماهانه‌ی مترو و اتوبوس جبران می‌شه.
• امکانات اطراف. فروشگاه، درمانگاه و حمل‌ونقل عمومی نزدیک محل زندگی، هم پول و هم وقت‌تون رو نگه می‌داره.

اگه برای پیدا کردن جا کمک لازم دارید، اول با دفتر دانشجویان بین‌المللی دانشگاه‌تون تماس بگیرید؛ تقریباً همه‌ی دانشگاه‌های کانادایی لیست خوابگاه و آگهی‌های مورد تأیید خودشون رو دارن. برای بررسی کلی بودجه هم می‌تونید با کارشناسان اپلای فور فری مشورت کنید.

هزینه تحصیل در کانادا ۲۰۲۶: شهریه چقدره؟

بذارید صادق باشیم: هزینه تحصیل در کانادا طی چند سال اخیر به‌طور پیوسته بالا رفته و الان تو بالاترین سطح یک دهه‌ی گذشته‌ست. اما با یک برنامه‌ریزی درست و انتخاب هوشمندانه‌ی استان و دانشگاه، فاصله‌ی بین گرون‌ترین و ارزون‌ترین گزینه بیشتر از دو برابره.

شهریه‌ی دانشگاه‌های کانادا برای دانشجویان بین‌المللی

طبق آمار رسمی مرکز آمار کانادا برای سال تحصیلی ۲۰۲۵ تا ۲۰۲۶، میانگین شهریه‌ی دانشجویان بین‌المللی این‌طوریه (این‌ها میانگین کشوریه و رشته‌ی MBA از محاسبه حذف شده):

یک نکته‌ی مهم که خیلی‌ها موقع بودجه‌بندی از دستش می‌دن: فاصله‌ی شهریه‌ی کارشناسی و تحصیلات تکمیلی خیلی زیاده. ارشد و دکتری تو کانادا به‌طور میانگین نزدیک به نصف کارشناسی هزینه داره و علاوه بر اون، بیشتر پوزیشن‌های فاند و دستیاری پژوهشی هم به همین مقاطع تعلق می‌گیره. اگه دنبال کمترین هزینه‌ی ممکن هستید، اپلای برای ارشد یا دکتری منطقی‌تر از کارشناسیه.

ارزون‌ترین و گرون‌ترین استان‌ها برای تحصیل در کانادا

سؤال «ارزون‌ترین دانشگاه کانادا کدومه؟» جواب ثابتی نداره، چون شهریه رشته به رشته فرق می‌کنه و هر سال هم عوض می‌شه. اما استان یک راهنمای خیلی مطمئن‌تره، چون میزان یارانه‌ی دولتی هر استان مستقیم روی شهریه اثر می‌ذاره:

یعنی یک دانشجوی ارشد تو نیوفاندلند به‌طور میانگین حدود یک‌چهارم همتای خودش تو انتاریو شهریه می‌ده. البته انتاریو تمرکز شغلی و شهرهای بزرگ‌تری داره، پس این یک معامله‌ست نه یک انتخاب بدیهی. توصیه‌ی ما اینه که قبل از هر تصمیمی، صفحه‌ی Tuition & Fees خودِ دانشگاه رو برای رشته‌ی دقیق‌تون باز کنید؛ رقم رسمی همیشه اونجاست.

کالج، مدرسه‌ی زبان و مدرسه: بقیه‌ی مسیرها چقدر هزینه دارن؟

همه‌ی مسیرهای تحصیل در کانادا از دانشگاه نمی‌گذره. طبق سایت رسمی EduCanada (وابسته به وزارت امور جهانی کانادا):

• کالج و دوره‌های فنی‌وحرفه‌ای: حدود ۱۶٬۰۰۰ تا ۲۵٬۰۰۰ دلار در سال، که معمولاً هزینه‌ی بیمه و عضویت انجمن دانشجویی هم توش حساب شده.
• مدرسه‌ی زبان: حدود ۳۴۰ تا ۴۲۵ دلار برای هر هفته.
• مدرسه‌ی دولتی (برای فرزندان‌تون): حدود ۱۰٬۰۰۰ تا ۱۷٬۰۰۰ دلار در سال؛ مدارس خصوصی روزانه ۱۵٬۰۰۰ تا ۳۰٬۰۰۰ دلار.

اگه هنوز بین کانادا و اروپا مرددید، مقایسه‌ی کانادا یا اروپا برای اپلای و هزینه زندگی دانشجویی در اروپا رو ببینید؛ اختلاف شهریه بین این دو مقصد معمولاً تعیین‌کننده‌ترین عامل تصمیمه.

بورسیه‌های تحصیلی کانادا

سریع‌ترین راه برای پایین آوردن هزینه تحصیل در کانادا، اقدام هم‌زمان برای بورسیه و کمک‌هزینه‌ی داخلی دانشگاهه. بودجه‌ی بورسیه از سه جا می‌آد: دولت فدرال، دولت‌های استانی و خود دانشگاه‌ها. سهم دانشگاه‌ها معمولاً بزرگ‌ترین و در دسترس‌ترین بخشه و اتفاقاً کمترین رقابت رو داره، چون خیلی از متقاضی‌ها اصلاً سراغش نمی‌رن.

شرایط گرفتن بورسیه تحصیلی کانادا ۲۰۲۶

مهم‌ترین معیار تقریباً همه‌ی بورسیه‌ها هنوز کارنامه‌ی تحصیلیه، ولی فقط معدل تعیین‌کننده نیست. بسته به دانشگاه، رشته و مقطع، این‌ها هم وزن دارن: سابقه‌ی پژوهشی و مقاله، فعالیت داوطلبانه و فوق‌برنامه، توصیه‌نامه‌ها و کیفیت انگیزه‌نامه. تو پروگرم‌های پژوهش‌محور معمولاً باید یک نمونه‌ی نوشتاری یا پروپوزال هم بفرستید.

سه تا نکته‌ی عملی که واقعاً فرق می‌سازه:

• مهلت بورسیه معمولاً زودتر از مهلت پذیرشه؛ یعنی اگه منتظر جواب پذیرش بمونید، بورسیه رو از دست دادید.
• خیلی از کمک‌هزینه‌های دانشگاهی فرم جدا نمی‌خوان و به‌صورت خودکار از بین پذیرفته‌شده‌ها انتخاب می‌شن؛ پس صفحه‌ی Awards دانشگاه رو دقیق بخونید.
• برای مقاطع تکمیلی، ایمیل زدن به استاد و گرفتن فاند پژوهشی معمولاً از هر بورسیه‌ی رقابتی شانس بیشتری داره. راهنمای ایمیل زدن به استاد رو ببینید.

برای دیدن فهرست رسمی بورسیه‌های دولت کانادا و جست‌وجو بر اساس کشور و مقطع، از موتور جست‌وجوی خود دولت کانادا استفاده کنید:

بیشتر بخونید: تحصیل MBA و DBA در کانادا · انواع بورسیه و تفاوت‌شون

هزینه زندگی در کانادا ۲۰۲۶

تنها عدد رسمی و قابل استناد برای هزینه‌ی زندگی، همون حداقلیه که دولت کانادا اعلام می‌کنه: دست‌کم ۲۳٬۰۰۰ دلار کانادا در سال برای یک نفر، جدا از شهریه و بلیت هواپیما. بقیه‌ی ارقام این بخش برآورد تقریبیه و بین تورنتو و ونکوور با شهرهای کوچک‌تر اختلاف زیادی داره؛ ازشون به‌عنوان یک نقشه‌ی اولیه استفاده کنید، نه رقم قطعی.

هزینه اقامت و اجاره در کانادا

خوابگاه دانشگاه معمولاً مقرون‌به‌صرفه‌ترین گزینه‌ی سال اوله، ولی ظرفیتش محدوده و باید خیلی زودتر و جدا از فرم پذیرش براش درخواست بدید. برآورد ماهانه‌ی گزینه‌های رایج:

بقیه‌ی هزینه‌های ماهانه

غیر از اجاره، این‌ها رو هم تو بودجه‌ی ماهانه‌تون بذارید:

جمع بزنید: اجاره‌ی مشترک به‌علاوه‌ی این اقلام، برای یک دانشجوی صرفه‌جو تو یک شهر متوسط چیزی حدود ۱٬۹۰۰ تا ۲٬۴۰۰ دلار در ماه در می‌آد که با همون حداقل سالانه‌ی ۲۳٬۰۰۰ دلاری دولت هم‌خونی داره.

هزینه بیمه سلامت چقدره؟

داشتن بیمه‌ی درمانی برای همه‌ی دانشجویان بین‌المللی اجباریه و روش کار استان به استان فرق می‌کنه. تو بریتیش کلمبیا، آلبرتا، ساسکاچوان، مانیتوبا، نیوفاندلند و لابرادور، بعد از یک دوره‌ی انتظار (تو BC حدود سه ماه) زیر پوشش برنامه‌ی درمانی استانی می‌رید. تو انتاریو اما دانشجوی بین‌المللی مشمول OHIP نیست و باید بیمه‌ی دانشگاهی UHIP رو بگیره که برای یک نفر حدود ۷۹۰ تا ۹۵۰ دلار در سال هزینه داره. یک بازه‌ی ۶۰۰ تا ۱٬۰۰۰ دلار در سال برآورد امنیه.

حواس‌تون باشه که هیچ‌کدوم از این بیمه‌ها دندان‌پزشکی، عینک و دارو رو کامل پوشش نمی‌دن؛ برای اون‌ها معمولاً یک بیمه‌ی تکمیلی از طریق انجمن دانشجویی به قیمت چند صد دلار در سال اضافه می‌شه.

اثبات تمکن مالی: برای ویزا چقدر باید نشون بدید؟

این عدد با هزینه‌ی واقعی زندگی‌تون فرق داره و دقیقاً همون رقمیه که افسر ویزا چک می‌کنه. برای درخواست‌هایی که از ۱ سپتامبر ۲۰۲۵ به بعد ثبت شدن، ارقام رسمی IRCC برای همه‌ی استان‌ها به‌جز کبک این‌طوریه (جدا از شهریه و هزینه‌ی رفت‌وبرگشت):

مدارک قابل قبول شامل گواهی سرمایه‌گذاری تضمین‌شده (GIC) از یک بانک کانادایی، گردش حساب چهار ماه گذشته، رسید پرداخت شهریه و اجاره، وام تحصیلی بانکی و نامه‌ی حمایت مالی می‌شه. برای متقاضی ایرانی، انتقال پول بزرگ‌ترین گلوگاهه؛ راهنمای بلاک اکانت و انتقال پول تحت تحریم، پرداخت هزینه‌های اپلای در شرایط تحریم و اثبات تمکن مالی رو حتماً قبل از اقدام بخونید.

می‌تونم حین تحصیل در کانادا کار کنم؟

بله، و این یکی از دلایل جذابیت کاناداست. اگه دانشجوی تمام‌وقت یک مؤسسه‌ی آموزشی تعیین‌شده (DLI) باشید و مجوز تحصیل معتبر داشته باشید، می‌تونید بدون ورک‌پرمیت جداگانه کار کنید. قوانین به‌روز ۲۰۲۶:

• ۲۴ ساعت در هفته کار بیرون از کمپوس در طول ترم تحصیلی. این سقف از نوامبر ۲۰۲۴ دائمی شده و جایگزین سقف قدیمی ۲۰ ساعت شده.
• تو تعطیلات رسمی دانشگاه می‌تونید تمام‌وقت کار کنید، به شرطی که تعطیلات تو تقویم آموزشی دانشگاه اعلام شده باشه، دست‌کم هفت روز باشه و ترم قبل و بعدش ثبت‌نام کرده باشید. سقف کار تمام‌وقت در تعطیلات، مجموعاً ۱۸۰ روز در هر سال میلادیه.
• کار داخل کمپوس سقف ساعتی نداره.
• از ۱ آوریل ۲۰۲۶ دیگه برای کارآموزی اجباری (co-op) لازم نیست ورک‌پرمیت جدا بگیرید، به شرطی که کارآموزی بخش رسمی پروگرم باشه و از ۵۰٪ طول دوره بیشتر نشه.

یک نکته برای بعد از فارغ‌التحصیلی: مجوز کار پس از تحصیل (PGWP) برای فارغ‌التحصیلان مقاطع کارشناسی، ارشد و دکتری دانشگاهی مشمول محدودیت «رشته‌ی واجد شرایط» نیست؛ این محدودیت عمدتاً به مدارک زیر سطح کارشناسی مربوط می‌شه. لیست رشته‌های واجد شرایط هم از ژانویه ۲۰۲۶ تا پایان سال ثابت نگه داشته شده.

می‌تونم خانواده‌م رو هم به کانادا ببرم؟

بردن خانواده هنوز ممکنه، ولی شرایطش نسبت به چند سال پیش خیلی سخت‌گیرانه‌تر شده. وضعیت فعلی این‌طوریه:

• ورک‌پرمیت باز همسر: از ۲۱ ژانویه ۲۰۲۵ فقط همسرِ دانشجوهای دکتری، ارشد با پروگرم ۱۶ ماه یا بیشتر و تعدادی رشته‌ی حرفه‌ای مشخص می‌تونن ورک‌پرمیت باز بگیرن. مقطع کارشناسی و دیپلم کالج دیگه شامل نمی‌شه.
• از ۴ مارس ۲۰۲۶، اگه دانشجو تو آخرین ترم تحصیلیش باشه، درخواست ورک‌پرمیت همسر رد می‌شه؛ این شامل تمدید هم می‌شه.
• فرزندان می‌تونن همراه‌تون بیان و تو مدرسه‌ی دولتی ثبت‌نام کنن؛ هزینه‌ی مدرسه رو تو بخش بالا آوردیم.
• درخواست اعضای خانواده باید هم‌زمان با درخواست خودتون و به‌صورت آنلاین ثبت بشه، و تمکن مالی هم باید بر اساس تعداد نفرات بالا برده بشه.

راهنمای کامل‌تر رو تو ویزای همراه کانادا و برای فرزندان زیر ۱۸ سال تو شرایط تحصیل زیر ۱۸ سال در کانادا بخونید.

پنج اشتباه رایج در بودجه‌بندی تحصیل در کانادا

1. خلط کردن رقم ویزا با هزینه‌ی واقعی. ۲۲٬۸۹۵ دلار حداقلیه که برای ویزا نشون می‌دید، نه بودجه‌ی زندگی تو تورنتو. این دو تا رو جدا حساب کنید.
2. حساب نکردن هزینه‌های اجباری غیر از شهریه. عضویت انجمن دانشجویی، بیمه، کارت حمل‌ونقل و هزینه‌ی آزمایشگاه معمولاً چند صد تا بیش از هزار دلار به صورت‌حساب هر ترم اضافه می‌کنه.
3. روی درآمد کار حساب باز کردن. قانون صریحاً می‌گه باید بدون کار کردن از پس هزینه‌ها بربیاید؛ کار پاره‌وقت مکمله، نه منبع اصلی.
4. نادیده گرفتن نرخ ارز و کارمزد انتقال. برای متقاضی ایرانی، هزینه‌ی انتقال پول و اختلاف نرخ می‌تونه چند درصد کل بودجه رو ببلعه؛ زودتر برنامه‌ریزی کنید.
5. دیر اقدام کردن برای بورسیه و خوابگاه. هر دو مهلت‌شون زودتر از پذیرشه و ظرفیت‌شون محدوده.

سؤال‌های پرتکرار درباره هزینه تحصیل در کانادا

هزینه تحصیل در کانادا برای دانشجوی ایرانی سالی چقدره؟

برای مقطع ارشد و دکتری، شهریه به‌طور میانگین حدود ۲۴٬۰۲۸ دلار کانادا و برای کارشناسی حدود ۴۱٬۷۴۶ دلار در ساله. با اضافه کردن حداقل ۲۳٬۰۰۰ دلار هزینه‌ی زندگی، یک برآورد واقع‌بینانه برای سال اول ارشد چیزی حدود ۴۷٬۰۰۰ تا ۵۵٬۰۰۰ دلار کاناداست، مگه اینکه بورسیه یا فاند بگیرید.

ارزون‌ترین استان کانادا برای تحصیل کدومه؟

بر اساس آمار ۲۰۲۵ تا ۲۰۲۶، نیوفاندلند و لابرادور با میانگین ۱۸٬۸۶۷ دلار برای کارشناسی و ۶٬۹۶۴ دلار برای مقاطع تکمیلی، ارزون‌ترین استانه. گرون‌ترین هم انتاریوئه.

با کار دانشجویی می‌شه هزینه‌ها رو در آورد؟

نه کامل. ۲۴ ساعت کار در هفته با حداقل دستمزد استانی معمولاً بخشی از هزینه‌ی زندگی رو پوشش می‌ده، ولی شهریه رو نه. قانون مهاجرت هم صریحاً می‌گه باید بدون در نظر گرفتن درآمد کار، تمکن مالی داشته باشید.

آیا هنوز می‌شه از طریق SDS برای کانادا اقدام کرد؟

نه. برنامه‌ی Student Direct Stream از ۸ نوامبر ۲۰۲۴ تعطیل شده و همه‌ی درخواست‌ها از مسیر عادی مجوز تحصیل بررسی می‌شن. زمان بررسی معمولاً طولانی‌تر از SDS قدیمه، پس زودتر اقدام کنید.

همسرم می‌تونه با من به کانادا بیاد و کار کنه؟

ورک‌پرمیت باز همسر فقط برای دانشجوهای دکتری، ارشد با پروگرم ۱۶ ماه به بالا و تعدادی رشته‌ی حرفه‌ای مشخص صادر می‌شه. اگه تو آخرین ترم تحصیلی باشید، از مارس ۲۰۲۶ درخواست همسرتون رد می‌شه.

برای ویزای تحصیلی کانادا دقیقاً چقدر پول باید نشون بدم؟

برای یک نفر و خارج از کبک، ۲۲٬۸۹۵ دلار کانادا برای هزینه‌ی زندگی سال اول، به‌علاوه‌ی شهریه‌ی سال اول و هزینه‌ی رفت‌وبرگشت. با هر نفر همراه این رقم بالا می‌ره؛ جدول کاملش رو تو همین مقاله آوردیم.