بورسیه‌های دولتی اروپا ۲۰۲۶ برای ایرانی‌ها: لهستان، مجارستان، رومانی، چک و ایتالیا

نویسنده: تیم مشاوران اپلای فور فری (ApplyForFree)  |  زمان مطالعه: حدود ۱۰ دقیقه  |  آخرین به‌روزرسانی: مرداد ۱۴۰۵

اگر دنبال بورسیه دولتی در اروپا می‌گردید که شانس واقعی برای ایرانی‌ها داشته باشه و بخش بزرگی از هزینه‌ها رو پوشش بده، اروپای مرکزی و شرقی هنوز بهترین نقطه شروع شماست. رقابت اینجا نسبت به آلمان و هلند کمتره، تعداد سهمیه برای کشورهای غیراروپایی مشخصه، و هزینه زندگی هم پایین‌تره. ولی بین چیزی که تو سایت‌های تجمیع‌کننده نوشته می‌شه و چیزی که تو فراخوان رسمی هر برنامه اومده، فاصله زیادی هست. تو این راهنما هر برنامه رو با عدد رسمی، شرط واقعی و لینک منبع خودش مرور می‌کنیم.

یک هشدار تقویمی هم بدیم: چرخه ۲۰۲۶ تقریباً همه‌جا بسته شده. ددلاین Stipendium Hungaricum در ژانویه ۲۰۲۶، MAECI ایتالیا در ۲۶ مارس ۲۰۲۶، رومانی در ۳۱ مارس ۲۰۲۶ و بانَخ لهستان در بهار ۲۰۲۶ گذشته. پس اگر الان دارید این متن رو می‌خونید، هدف عملی شما چرخه ۲۰۲۷ تا ۲۰۲۸ هست که فراخوان‌هاش از پاییز ۲۰۲۶ به بعد منتشر می‌شه.

چرا این کشورها برای ایرانی‌ها شانس بالاتری دارن؟

دلیلش «آسون‌تر بودن» نیست، ساختار برنامه‌هاست:

• سهمیه مشخص و اعلام‌شده برای متقاضی‌های غیراروپایی، به‌جای رقابت باز و بی‌سقف.
• حجم متقاضی ایرانی کمتر نسبت به آلمان و هلند، که یعنی نسبت پذیرش بهتر.
• تعداد زیاد برنامه انگلیسی‌زبان در مقطع ارشد و دکتری، بدون نیاز به زبان محلی.
• هزینه زندگی پایین‌تر، که حتی با کمک‌هزینه کوچک هم پرونده مالی‌تون قابل دفاع می‌شه.
• روند ویزای تحصیلی نسبتاً روان وقتی پذیرش و نامه بورسیه دستتون باشه.

اگر می‌خواید تصویر کلی‌تر این منطقه رو ببینید، راهنمای ما درباره بورسیه‌های دولتی اروپای شرقی همین موضوع رو کشور به کشور باز کرده.

۱. لهستان: بورسیه بانَخ (Banach NAWA)، نه Poland My First Choice

اینجا یک اشتباه رایج رو تصحیح کنیم. برنامه Poland My First Choice که اسمش زیاد تکرار می‌شه، طبق صفحه رسمی NAWA مخصوص متقاضی‌های کشورهایی با «سطح توسعه اقتصادی-اجتماعی بالا» است و ایران جزو مخاطب اون نیست. برنامه‌ای که ایران رسماً و به اسم توش آمده، بورسیه بانَخ NAWA است.

بانَخ چی می‌ده؟ ۲٬۵۰۰ زلوتی کمک‌هزینه ماهانه (حدود ۵۸۰ یورو) در طول دوره استاندارد تحصیل، معافیت کامل شهریه در دانشگاه‌های دولتی، و یک کمک‌هزینه سفر یکجا برای بخشی از هزینه رفتن به لهستان. اگر برنامه‌تون لهستانی‌زبان باشه، یک سال دوره آمادگی زبان لهستانی هم قبلش پوشش داده می‌شه.

شرط‌ها دقیق و سخت‌گیرانه‌ان و اینجا جاییه که خیلی از پرونده‌ها رد می‌شن:

• فقط مقطع ارشد (دوره دوم) و فقط برنامه‌هایی که در اکتبر شروع می‌شن. شروع فوریه پذیرفته نیست.
• باید شهروند یکی از ۳۶ کشور فهرست باشید و مدرک کارشناسی‌تون هم از همون فهرست گرفته شده باشه. یعنی ایرانی با لیسانس از کشور سوم واجد شرایط نیست.
• نباید از قبل مدرک ارشد داشته باشید و مدرک کارشناسی نباید قدیمی‌تر از سال ۲۰۲۴ باشه.
• مدرک زبان: B2 انگلیسی برای برنامه انگلیسی‌زبان، B2 لهستانی برای لهستانی‌زبان و B1 برای مسیر دوره آمادگی.
• یک ویدئوی کوتاه ۱ تا ۳ دقیقه‌ای انگیزشی هم جزو مدارک اجباریه، که خیلی‌ها تا روز آخر جدی نمی‌گیرنش.

پذیرش دانشگاه رو خودتون جدا می‌گیرید؛ NAWA در این مرحله کاری براتون نمی‌کنه. نتایج چرخه قبل تا ۳۱ ژوئیه اعلام شد، پس برای چرخه بعد از اوایل پاییز صفحه فراخوان رو چک کنید.

۲. مجارستان: Stipendium Hungaricum

ایران کشور شریک این برنامه‌ست و صفحه اختصاصی ایران روی سایت رسمی Stipendium Hungaricum هر سال باز می‌شه. این یعنی برخلاف خیلی از بورسیه‌های اروپایی، اینجا سهمیه مشخص برای پاسپورت ایرانی وجود داره.

مزایای واقعی طبق فراخوان رسمی ۲۰۲۶ به ۲۰۲۷:

• معافیت کامل شهریه.
• کمک‌هزینه ماهانه ۴۳٬۷۰۰ فورینت (حدود ۱۱۰ یورو) برای کارشناسی، ارشد و ارشد یکپارچه، ۱۲ ماه در سال.
• مقطع دکتری جداست: ۱۴۰٬۰۰۰ فورینت در فاز اول و ۱۸۰٬۰۰۰ فورینت در فاز دوم.
• خوابگاه رایگان، یا اگر خوابگاه نگرفتید ۴۰٬۰۰۰ فورینت در ماه کمک اجاره.
• بیمه درمانی.

یک تصحیح مهم: این بورسیه بلیت هواپیمای رفت و برگشت نمی‌ده. این ادعا در خیلی از سایت‌های فارسی تکرار شده ولی در فراخوان رسمی وجود نداره؛ هزینه سفر با خودتونه. همچنین با ۱۱۰ یورو در ماه، این برنامه «فول‌فاند» به معنای پوشش کامل زندگی نیست و باید بخشی از خرجتون رو خودتون بیارید. جزئیات کامل مدارک و روند اپلای رو در راهنمای اختصاصی ما درباره بورسیه Stipendium Hungaricum نوشتیم و اگر می‌خواید کل تصویر زندگی و تحصیل اونجا رو ببینید، تحصیل در مجارستان رو بخونید.

فراخوان ۲۰۲۷ به ۲۰۲۸ تا این لحظه منتشر نشده. بر اساس چند سال گذشته انتظار می‌ره حدود نوامبر باز بشه و ددلاینش نیمه ژانویه باشه، ولی تا وقتی فراخوان رسمی نیامده این فقط یک تخمین از روی الگوی سال‌های قبله، نه تاریخ قطعی.

۳. رومانی: بورسیه دولتی وزارت خارجه

دولت رومانی از طریق وزارت امور خارجه هر سال برای شهروندان کشورهای غیراروپایی بورسیه کامل می‌ده و ایرانی‌ها هم واجد شرایطن. پوشش شامل حذف کامل شهریه و هزینه ثبت‌نام، خوابگاه در حد ظرفیت، و یک کمک‌هزینه ماهانه‌ست که پرتال رسمی Study in Romania اون رو به تفکیک مقطع اعلام کرده: ۶۵ یورو برای کارشناسی، ۷۵ یورو برای ارشد و ۸۵ یورو برای دکتری.

شرط تحصیلی حداقل معدل معادل ۷ از ۱۰ در سیستم رومانی (تقریباً معدل «خوب» در آخرین مقطع تمام‌شده) است. یک نکته که معمولاً دیر معلوم می‌شه: برنامه‌های رومانیایی‌زبان یک سال دوره آمادگی زبان دارن که به دوره تحصیل اضافه می‌شه، و کمک‌هزینه هم غذا و رفت‌وآمد رو پوشش نمی‌ده. اپلای از پرتال آنلاین وزارت خارجه انجام می‌شه و ددلاین چرخه قبل ۳۱ مارس بود.

۴. جمهوری چک: چرا ایرانی‌ها واجد شرایط بورسیه دولتی نیستن

این بخش رو با صراحت می‌نویسیم چون در نسخه قبلی همین مقاله و در بیشتر منابع فارسی اشتباه اومده. وزارت آموزش جمهوری چک فهرست کشورهای واجد شرایط بورسیه دولتی‌اش را صریح منتشر کرده و فقط این کشورها توش هستن: بوسنی و هرزگوین، گرجستان، اوکراین، بلاروس، اتیوپی، نیجریه، رواندا، زامبیا، کامبوج، سری‌لانکا، گواتمالا و اردن. ایران در این فهرست نیست، پس متقاضی ایرانی نمی‌تونه برای این بورسیه اقدام کنه. فراخوان بعدی هم برای سال تحصیلی ۲۰۲۷ به ۲۰۲۸ در تابستان ۲۰۲۶ منتشر می‌شه و تغییر فهرست کشورها تضمینی نداره.

پس مسیر واقعی چک برای ایرانی‌ها چیه؟ تحصیل در دانشگاه‌های دولتی چک اگر به زبان چکی باشه رایگانه و فقط هزینه‌های اداری کوچک داره؛ برنامه‌های انگلیسی‌زبان شهریه دارن که معمولاً از خیلی از کشورهای غرب اروپا پایین‌تره. علاوه بر این، خود دانشگاه‌ها و دانشکده‌ها کمک‌هزینه‌های داخلی دارن که جدا از برنامه دولتی‌ان. یعنی چک هنوز گزینه خوبیه، فقط نه از مسیری که خیلی‌ها فکر می‌کنن.

۵. ایتالیا: DSU استانی و MAECI

ایتالیا دو مسیر کاملاً متفاوت داره و قاطی کردنشون اشتباه رایجیه.

DSU بورسیه استانی و بر پایه وضعیت مالی خانواده‌ست، نه رتبه علمی. برای گرفتنش باید مدرک ISEE Parificato بگیرید که یک پرونده مالی ترجمه و تأییدشده از درآمد و دارایی خانواده در ایرانه و تهیه‌اش خودش چند هفته وقت می‌بره. در عوض می‌تونه تا حدود ۸٬۰۰۰ یورو در سال، خوابگاه و وعده غذایی و معافیت شهریه بده. جزئیات مبلغ و مدارک هر استان رو در راهنمای بورسیه استانی ایتالیا (DSU) نوشتیم.

MAECI بورسیه وزارت امور خارجه ایتالیاست و ایران در فهرست کشورهای واجد شرایطش هست. اینجا هم یک عدد را تصحیح کنیم: MAECI کمک‌هزینه ماهانه ۹۰۰ یورویی نمی‌ده. ساختارش یک مبلغ یکجا برای یک دوره ۹ ماهه است که در چند قسط پرداخت می‌شه؛ در فراخوان‌های اخیر این رقم بین حدود ۹٬۰۰۰ تا ۱۰٬۸۰۰ یورو اعلام شده و برای دوره‌های زبان و فرهنگ رقم خیلی کمتریه. چون مبلغ هر سال در متن فراخوان تعیین می‌شه، عدد دقیق چرخه بعدی رو باید از پرتال رسمی Study in Italy بخونید. ددلاین چرخه ۲۰۲۶ به ۲۰۲۷ ساعت ۱۴ روز ۲۶ مارس ۲۰۲۶ بود و اپلای فقط از همون پرتال انجام می‌شه.

مقایسه کلی: کدوم برنامه به درد پرونده شما می‌خوره؟

خلاصه انتخاب: اگر ارشد می‌خواید و لیسانستون ایرانه، بانَخ بیشترین پول رو می‌ده. اگر دنبال بیشترین شانس پذیرش با سهمیه اختصاصی ایران هستید، مجارستان. اگر بودجه‌تون کمه و می‌خواید شهریه صفر بشه، رومانی. اگر وضع مالی خانواده‌تون پایینه و حوصله کاغذبازی ISEE رو دارید، DSU ایتالیا.

اشتباه‌هایی که پرونده‌های ایرانی رو اینجا می‌سوزونه

• اپلای برای برنامه‌ای که کشورتون توش نیست. قبل از هر کاری فهرست کشورهای واجد شرایط رو در خود فراخوان پیدا کنید، نه در یک وبلاگ.
• یکی گرفتن پذیرش و بورسیه. در لهستان و ایتالیا پذیرش دانشگاه یک فرایند جداست و بورسیه بدون پذیرش معنا نداره.
• دیر شروع کردن ترجمه مدارک. ISEE Parificato ایتالیا و ترجمه رسمی ریزنمرات هفته‌ها طول می‌کشه و اغلب گلوگاه اصلیه.
• حساب باز کردن روی «فول‌فاند» بودن. با ۱۱۰ یورو در ماه در بوداپست یا ۷۵ یورو در بخارست، بخشی از هزینه زندگی با خودتونه. برآورد واقعی رو در هزینه زندگی در اروپا ببینید.
• فرستادن یک انگیزه‌نامه یکسان برای همه. هر برنامه معیار داوری خودش رو داره و داور محلی فوراً متن کپی‌شده رو تشخیص می‌ده.

برای مطالعه‌ی بیشتر، پیشنهاد می‌کنیم راهنمای کامل ما درباره‌ی بورسیه Türkiye Bursları را هم بخوانید.

برای مطالعه‌ی بیشتر، پیشنهاد می‌کنیم راهنمای کامل ما درباره‌ی بورسیه Eiffel فرانسه را هم بخوانید.

برای مطالعه‌ی بیشتر، پیشنهاد می‌کنیم راهنمای کامل ما درباره‌ی بورسیه بنیادهای آلمان را هم بخوانید.

برای مطالعه‌ی بیشتر، پیشنهاد می‌کنیم راهنمای کامل ما درباره‌ی بورسیه Deutschlandstipendium را هم بخوانید.

برای مطالعه‌ی بیشتر، پیشنهاد می‌کنیم راهنمای کامل ما درباره‌ی بورسیه اتریش OeAD را هم بخوانید.

برای مطالعه‌ی بیشتر، پیشنهاد می‌کنیم راهنمای کامل ما درباره‌ی بورسیه فول‌فاند اروپا را هم بخوانید.

سؤال‌های پرتکرار

کدوم یکی از این بورسیه‌ها واقعاً فول‌فاند حساب می‌شه؟

هیچ‌کدوم به معنای دقیق کلمه. بانَخ لهستان با ۲٬۵۰۰ زلوتی نزدیک‌ترینه چون تقریباً هزینه زندگی یک دانشجوی ساده رو پوشش می‌ده. Stipendium Hungaricum شهریه و خوابگاه رو حل می‌کنه ولی کمک‌هزینه‌اش کمه.

بدون مدرک زبان می‌شه اقدام کرد؟

نه. هر پنج مسیر مدرک زبان می‌خوان، معمولاً در سطح B2. تنها استثنا مسیرهای دوره آمادگی زبان محلیه که سطح پایین‌تری قبول می‌کنه.

ایرانی‌ها می‌تونن برای بورسیه دولتی چک اقدام کنن؟

نه. فهرست رسمی وزارت آموزش چک فقط ۱۲ کشور رو شامل می‌شه و ایران جزوشون نیست. برای چک باید سراغ برنامه‌های چکی‌زبان رایگان یا کمک‌هزینه‌های خود دانشگاه برید.

الان که ددلاین‌های ۲۰۲۶ گذشته، از کجا شروع کنیم؟

از مدارک. مدرک زبان، ترجمه رسمی ریزنمرات، رزومه و انگیزه‌نامه رو تا پاییز آماده کنید تا وقتی فراخوان ۲۰۲۷ باز شد فقط فرم پر کنید. اکثر رد شدن‌ها به‌خاطر عجله در دو هفته آخر اتفاق می‌افته.

منابع رسمی

• NAWA لهستان – شرایط، فهرست کشورها و مبلغ بورسیه بانَخ
• Stipendium Hungaricum – صفحه رسمی ایران
• Stipendium Hungaricum – مزایا و مبالغ رسمی کمک‌هزینه
• Study in Romania – شرایط و مبلغ بورسیه دولتی رومانی
• وزارت آموزش جمهوری چک – فهرست کشورهای واجد شرایط
• Study in Italy – فراخوان و فهرست کشورهای MAECI

بیشتر بخوانید

• راهنمای جامع بورسیه تحصیلی اروپا و جهان
• دانشگاه‌های برتر اروپا برای ایرانی‌ها
• انواع بورسیه تحصیلی و تفاوتشون
• اراسموس موندوس چیست
• بورسیه DAAD آلمان برای ایرانی‌ها
• بورسیه DAAD آلمان ۲۰۲۷
• بورسیه دولتی سوئیس (ESKAS)
• بورسیه بانک توسعه اسلامی (IsDB)